شیرهای پروانه‌ای از تجهیزات اساسی در صنایع مختلف به شمار می‌روند و نقش مهمی در کنترل جریان‌ها و مدیریت فرآیندها دارند. در این مقاله، قصد داریم با نگاهی جامع به انواع شیرهای پروانه‌ای، طراحی‌ها، روش‌های نصب و کاربردهای آن‌ها، خواننده را با جنبه‌های مختلف این تجهیزات آشنا کنیم. همچنین شرکت پرداد با تجربه و تخصص در تأمین‌ انواع شیرهای پروانه‌ای، راهکارهای مطمئن و باکیفیت را برای صنایع مختلف ارائه می‌دهد و نقش خود را در بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌ها ایفا می‌کند.

شیر پروانه‌ای چیست؟

 

شیر پروانه‌ای (Butterfly Valve) یکی از تجهیزات پرکاربرد در سیستم‌های لوله‌کشی صنعتی است که برای تنظیم یا قطع جریان مایعات، گازها و مواد جامد استفاده می‌شود. این شیر با ساختار ساده و کم‌حجم، عملکرد سریع و قیمت مناسب، گزینه‌ای ایده‌آل برای پروژه‌های صنعتی است. عملکرد آن بر اساس چرخش دیسک داخلی انجام می‌شود که مسیر عبور سیال را به سرعت باز یا بسته می‌کند و نام شیر نیز از شکل بال‌های پروانه‌ای دیسک گرفته شده است. به دلیل انعطاف‌پذیری و کاربرد گسترده، شیرهای پروانه‌ای در صنایع مختلف، از تأسیسات کوچک تا سیستم‌های بزرگ صنعتی، استفاده می‌شوند.

برای انتخاب هوشمندانه، شناخت برندهای مطرح شیرآلات ضروری است. پیشنهاد می‌کنیم مقاله جامع بهترین برندهای شیرآلات صنعتی را برای بررسی کامل این موضوع مطالعه کنید.

مواد ساخت شیر پروانه‌ای

بدنه شیرها معمولاً از فولاد کربنی ساخته می‌شود که ارزان و مناسب بیشتر کاربردهاست. برای شرایط سخت‌تر از فولاد ضدزنگ استفاده می‌شود و برای محیط‌های خورنده مانند آب دریا ممکن است از تیتانیوم استفاده شود. برای مثال، شرکت پرداد انواع شیرهای پروانه‌ای با بدنه استیل و صندلی مقاوم را که مطابق استانداردهای صنعتی طراحی شده‌اند، تأمین و عرضه می‌کند.

صندلی شیر معمولاً از سه جنس ساخته می‌شود:

• لاستیک: مناسب کاربردهای ساده، غیرسایشی و دمای پایین
• پلاستیک: مناسب محیط‌های شیمیایی یا نیازمند بهداشتی و خالص
• فلز: مناسب فشار یا دمای بالا و گران‌تر از بقیه

اگر قصد انتخاب صحیح تجهیزات را دارید، مطالعه مقاله بررسی انواع شیرآلات صنعتی و کاربرد هرکدام می‌تواند راهنمای مناسبی باشد.

انواع طراحی دیسک

برای انتخاب دیسک مناسب هر پروژه، شرکت پرداد مشاوره فنی ارائه می‌دهد تا عمر مفید شیر و عملکرد سیستم بهینه شود.

• مرکزی (Concentric): محور شیر در مرکز دیسک و لوله قرار دارد و دیسک زودتر با صندلی تماس پیدا می‌کند.
• یک آفست (Single Offset): محور کمی عقب‌تر از دیسک قرار دارد تا تماس دیرتر اتفاق بیفتد و عمر صندلی طولانی‌تر شود.
• دو آفست (Double Offset): محور عقب دیسک قرار دارد و تماس بین دیسک و صندلی فقط در چند درجه نهایی چرخش رخ می‌دهد، مناسب فشار بالاتر.
• سه آفست (Triple Offset): محور عقب و کنار دیسک قرار دارد و دیسک مخروطی است تا تماس با صندلی حداقل باشد، مناسب کاربردهای سخت و فشار یا دمای بالا.

روش نصب شیر پروانه‌ای

شرکت پرداد نصب و پشتیبانی شیرهای پروانه‌ای را بر اساس شرایط کاری و نیاز مشتری انجام می‌دهد.

شیرها می‌توانند به چهار روش به لوله متصل شوند:

• وافر: با دو یا چهار سوراخ بین لوله‌ها محکم می‌شود، اما تعمیر آن نیاز به توقف کل سیستم دارد.
• لاگ (Lug): دارای لَگ برای اتصال مستقیم به لوله است، نصب و تعمیر آسان‌تر، ولی تحمل فشار کمتر نسبت به نوع وافر.
• نیمه لاگ (Semi-Lug): نصب سریع، مناسب پایان خط لوله.
• دو فلنج (Double Flanged): اجازه بازرسی دیداری دو طرف اتصال را می‌دهد.

 

طبقه‌بندی شیر پروانه‌ای از نظر نوع آب‌بندی (Sealing Type)

نشیمنگاه نرم( (Soft‑Seated Butterfly Valves

این نوع شیرها دارای آب‌بندی نرم هستند که معمولاً از مواد الاستومری یا پلیمری مثل NBR، EPDM، PTFE ساخته می‌شود. این مواد باعث می‌شوند شیر هنگام بسته بودن نشتی بسیار کمی داشته باشد و برای کاربردهای با فشار و دمای پایین تا متوسط مناسب باشد

 

نشیمنگاه فلزی (Metal‑Seated Butterfly Valves)

در این نوع شیرها، محل آب‌بندی کاملاً فلزی است. به جای مواد نرم، دو سطح فلزی به هم می‌رسند تا از عبور سیال جلوگیری کنند. شیرهای نشیمنگاه فلزی برای شرایط دما و فشار بالا، سیالات خورنده یا ساینده کاربرد دارند و در صنایع سنگین استفاده می‌شوند

شیر پروانه‌ای براساس نوع عملگر

دستی (Manual): شیر با اهرم یا چرخ دنده دستی باز و بسته می‌شود و برای شیرهای کوچک و متوسط که نیازی به اتوماسیون ندارند مناسب است.

گیربکسی (Gear Operated): شیر با استفاده از گیربکس چرخشی باز و بسته می‌شود تا گشتاور بیشتری ایجاد کند و برای شیرهای بزرگ و سنگین کاربرد دارد.

پنوماتیک (Pneumatic): شیر با فشار هوای فشرده عمل می‌کند و برای سیستم‌های صنعتی که نیاز به کنترل سریع و از راه دور دارند استفاده می‌شود.

برقی (Electric Actuator): شیر با موتور الکتریکی باز و بسته می‌شود و مناسب سیستم‌های اتوماسیون و کنترل دقیق صنعتی است.

 

 

انواع شیر پروانه‌ای

انواع شیرهای پروانه‌ای با طراحی‌ها و کاربردهای متفاوت، نقش مهمی در سیستم‌های صنعتی دارند. شرکت پرداد با ارائه این تجهیزات باکیفیت، امکان دسترسی به راهکارهای مطمئن برای پروژه‌های صنعتی را فراهم می‌کند. برای انتخاب مدل مناسب شیر پروانه‌ای، کارشناسان شرکت پرداد می‌توانند پیشنهادات دقیق ارائه کنند.

 

شیر پروانه‌ای  وافر Wafer

شیر پروانه‌ای Wafer بین دو سر لوله قرار می‌گیرد و بیشتر برای قطع و وصل جریان استفاده می‌شود. به دلیل بدنه باریک و کم‌جا، برای فضاهای محدود گزینه مناسبی است. رایج‌ترین مدل آن صفر آفست است و معمولاً با لاستیک نرم آب‌بندی می‌شود، هرچند در مدل‌های قوی‌تر از آب‌بندی فلزی هم استفاده می‌شود

 

 

شیر پروانه‌ای لاگ Lug

شیر پروانه‌ای Lug روی بدنه خود محل پیچ دارد و می‌توان آن را مستقیماً بین لوله‌ها نصب کرد. این مدل اقتصادی است و برای فضاهای محدود مناسب می‌باشد. مدل‌های مقاوم‌تر از آب‌بندی فلزی بهره می‌برند تا برای شرایط کاری سخت‌تر مناسب باشند.

 

شیر پروانه‌ای Double Flange

شیر پروانه‌ای Double Flange دارای دو لبه روی بدنه است که به لوله‌ها متصل می‌شود و برای سیستم‌هایی با فشار بالاتر کاربرد دارد. این شیرها معمولاً با آب‌بندی نرم و غیرقابل تعویض تولید می‌شوند و به دلیل استحکام بالا برای تصفیه آب و صنایع شیمیایی مناسب‌اند.

 

شیر پروانه‌ای دو اکسنتریک (Double eccentric)

شیر پروانه‌ای دو اکسنتریک محور و دیسک کمی خارج از مرکز دارد که باعث آب‌بندی بهتر و کاهش گشتاور لازم برای باز و بسته شدن می‌شود. این مدل دوام بالاتری دارد و مشکلات نشست صندلی را کاهش می‌دهد.

 

شیر پروانه‌ای سه اکسنتریک (Triple Offset)

شیر پروانه‌ای سه اکسنتریک با سه آفست و صندلی مخروطی طراحی شده است تا سایش کاهش یابد و حرکت شیر نرم و روان باشد. این مدل برای کاربردهای حساس و شرایط اضطراری مناسب است و آب‌بندی بهینه ارائه می‌دهد.

برترین کشورهای تولیدکننده شیر پروانه‌ای صنعتی

صنعت شیر پروانه‌ای در جهان گسترده است و کشورهای مختلف با توجه به تجربه و فناوری خود، انواع شیرها را با کیفیت و ویژگی‌های متنوع تولید می‌کنند. علاوه بر برندهای بین‌المللی، شرکت پرداد مجموعه‌ای کامل از این شیرها را با کیفیت قابل اعتماد برای صنایع مختلف عرضه می‌کند.

• fisherControls آمریکا: شیرهای صندلی نرم، سه اکسنتریک و با عملکرد بالا تولید می‌کند. این شیرها نیاز کم به گشتاور دارند و به راحتی قابل اتوماسیون هستند. مناسب صنایع فرآیندی و سیستم‌های اتوماسیون.
• Flowserve آمریکا: شیرهای صندلی نرم، سه اکسنتریک و با عملکرد بالا دارد که کنترل دقیق جریان و عملکرد مطمئن ارائه می‌کنند. مناسب صنایع نفت، گاز، شیمیایی و نیروگاهی.
• KSB آلمان: تولید کننده شیرهای صندلی نرم، با عملکرد بالا، لاگ و وافر است. برند AMRI آن‌ها به دلیل دوام طولانی و نگهداری آسان شناخته شده است. کاربرد در آب‌رسانی، HVAC و صنایع عمومی.
• Valmet فنلاند: شیرهای عملکرد بالا، سه اکسنتریک، صندلی نرم و توپک‌دار قطعه‌ای تولید می‌کند. طراحی سبک و کم‌جا دارد و مصرف انرژی را کاهش می‌دهد.
• TFW چین: انواع شیر وافر، لاگ، فلنج‌دار، دو اکسنتریک و سه اکسنتریک با استانداردهای بین‌المللی تولید می‌کند. مناسب صنایع عمومی و صادرات جهانی.

خرید از گروه صنعتی پرداد

شیرهای پروانه‌ای به عنوان تجهیزاتی کلیدی در صنایع مختلف، نقش مهمی در کنترل جریان و بهینه‌سازی عملکرد سیستم‌ها دارند. انواع متنوع شیرها و طراحی‌های مختلف آن‌ها، امکان انتخاب مناسب برای هر پروژه صنعتی را فراهم می‌کند. شرکت پرداد با ارائه شیرهای پروانه‌ای باکیفیت و مطابق استانداردهای صنعتی، راهکاری مطمئن برای صنایع مختلف فراهم می‌کند و به افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های نگهداری کمک می‌کند. استفاده از محصولات قابل اعتماد مانند شیرهای پروانه‌ای پرداد می‌تواند عملکرد سیستم‌های صنعتی را به شکل قابل توجهی بهبود دهد.